บทคัดย่อ (Abstract)

การพัฒนาโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพเป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนไทย โดยสอดคล้องกับนโยบายของกรมอนามัยและกระทรวงศึกษาธิการ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาพการดำเนินงานตามมาตรฐานสากล กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ และผลลัพธ์ด้านความรู้ ตระหนักรู้ พฤติกรรม และสุขภาพของนักเรียน รวมถึงเปรียบเทียบสภาพการดำเนินงานตามบริบทโรงเรียน และนำเสนอ

กลยุทธ์และแนวทางการนำสู่การปฏิบัติ การวิจัยแบ่งเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะแรกเป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามออนไลน์ กลุ่มตัวอย่างคือผู้บริหารสถานศึกษา 498 คน เครื่องมือมีค่าความตรงเนื้อหา (S-CVI = 4.62–5.00) และค่าความเที่ยง (α = .935–.968) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ANOVA และการถดถอยพหุคูณ ระยะที่สองเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยจัดสนทนากลุ่มกับผู้บริหารและผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน เพื่อพัฒนา

กลยุทธ์และแนวทางปฏิบัติ ผลการวิจัยมีดังต่อไปนี้

1) การดำเนินงานตามมาตรฐานสากลทั้ง 10 ด้านอยู่ในระดับมาก (เฉลี่ย 4.26) โดยเด่นด้านสภาพแวดล้อมปลอดภัย (4.56) และมี 3 ด้านที่อยู่ในระดับปานกลาง กลยุทธ์ที่ใช้มากที่สุดคือการบริหารแบบมีส่วนร่วมและ PDCA ส่วนการระดมทรัพยากรยังใช้ในระดับต่ำกว่าด้านอื่น ผลลัพธ์อยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะพฤติกรรมสุขภาพนักเรียน (4.39) ขณะที่ความรู้และตระหนักรู้ยังต่ำกว่า (4.04)

2) บริบทโรงเรียนส่วนใหญ่ไม่ส่งผลต่อระดับการดำเนินงาน ยกเว้นโรงเรียนประถมและโรงเรียนชนบทมีค่าการดำเนินงานและผลลัพธ์สูงกว่ามัธยมและโรงเรียนในเมืองอย่างมีนัยสำคัญ ระดับการดำเนินงานและกลยุทธ์สามารถอธิบายผลลัพธ์ได้ร้อยละ 51.0 โดยเฉพาะกลยุทธ์การบริหารโดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้อง

กลยุทธ์การพัฒนาศักยภาพด้านึวามรู้และทักษะทีมงาน และกลยุทธ์การมีฐานฐานข้อมูลสุขภาพเพื่อกำกับติดตามและประเมิน เป็นกลยุทธ์สำคัญต่อความสำเร็จ

3) ผลการวิจัยนี้เสนอ กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพตามมาตรฐานสากล และ แนวทาง

การนำสู่การปฏิบัติ โดยมุ่งเปลี่ยนจาก “การทำตามนโยบาย” สู่ “การสร้างวัฒนธรรมสุขภาพในโรงเรียน” เพื่อให้การส่งเสริมสุขภาพเป็นกิจกรรมประจำ (routine practice) ไม่ใช่กิจกรรมโครงการหรือครั้งคราว

เอกสารฉบับสมบูรณ์

• เอกสารผลงานวิจัย ส่วนที่ 1 ดาวน์โหลดเอกสาร